Cacaofabriek in Helmond

De Cacaofabriek in Helmond is sinds 2014 een bruisend cultureel centrum, maar daarachter schuilt een bijzonder stuk geschiedenis.

Een groot deel van het huidige complex bevindt zich namelijk in de voormalige Koninklijke Nederlandsche Cacaofabriek – de plek waar tussen 1894 en 1932 cacaopoeder, chocolade en bonbons werden gemaakt.

Het verhaal begint in 1894, wanneer enkele prominente, protestantse Helmondse zakenlieden besluiten een cacaofabriek op te richten. Aan de Kanaaldijk Zuid-Oost verrijst een modern fabriekspand, ontworpen door de Helmondse architect J.W. van der Putten. Al in 1895 rolt de eerste cacao van de band, met slechts vijftien werknemers. De technische leiding is in handen van E.H. Malsch, zoon van een Duitse roodverver en opgeleid bij het beroemde Van Houten in Weesp.

Koninklijke Nederlandse Cacaofabriek

Van 15 - 100 werknemers

Nederlandse Cacaofabriek aan de Kanaaldijk Z.O.

Gebouwen van de Nederlandse Cacaofabriek aan de Kanaaldijk Z.O.

Onder de merknaam Helm-cacao verovert de fabriek al snel een plek in vele keukens. Niet alleen met cacaopoeder voor warme chocolademelk, maar ook met een steeds groter assortiment aan chocoladeproducten en pralines. De onderneming groeit rap: in 1905 werken er al honderd mensen, en datzelfde jaar ontvangt het bedrijf het predicaat koninklijk.

Reclame voor Helmcacao

Foto: Stadsarchief Helmond, collectie Regionaal Historisch Centrum Eindhoven, nr. 117047

Overname in 1908

In Engelse handen

De internationale belangstelling blijft niet uit. In 1908 wordt de fabriek overgenomen door het Engelse bedrijf Turner, en in 1922 verandert de naam in N.V. Helm Cacao- en Chocoladefabrieken. Toch komt er ondanks alle successen in 1932 abrupt een einde aan de productie. Turner besluit al zijn activiteiten in Engeland te concentreren; exportbelemmeringen maken het werk in Helmond steeds moeilijker. De fabriek wordt geliquideerd, 250 arbeiders verliezen hun baan, en nadat de laatste voorraden in november 1932 zijn verwerkt, valt het doek definitief. Het gebouw en de machines blijven tot 1936 ongebruikt, waarna ze worden verkocht.