Overslaan en naar de inhoud gaan
Brabant in Beelden
Zoeken
In verhalen, nieuws, films en foto’s
Kermis in Den Bosch - foto 1935 - Oliebollenkraam F. Gersen met kermis - Erfgoed Den Bosch nr. 0025681
30 september 2025

Oproep: deel jouw herinnering aan de kermis

De kermis is al eeuwenlang een geliefde traditie in Brabant. Wat ooit begon als een jaarmarkt of religieus feest, groeide uit tot een kleurrijk volksvermaak dat jong en oud samenbrengt. Of je er nu komt voor het reuzenrad en de Booster, voor de verse oliebollen, een plakkerige suikerspin, of gewoon om vrienden te ontmoeten.

Welke herinneringen heb jij aan de Brabantse kermis?

Misschien denk je bij de kermis aan de geur van versgebakken popcorn, de opzwepende geluiden van de attracties en de kleurrijke lampjes die de nacht verlichten. Sommigen onthouden vooral de schiettent, waar pluchen knuffels hen met grote ogen aankijken, of de grijpmachines waar ze hun kermisaandenken proberen te scoren

Anderen denken aan de flos die werd uitgegooid voor een gratis ritje in de Rups, maar die ze nooit te pakken kregen. Of misschien denk jij meteen terug aan hoe jij je geliefde op de kermis ontmoet hebt. 

BrabantinBeelden, het foto- en filmgeheugen van Brabant, heeft de kermis in Brabant per plaats in beeld gebracht. Kijk of jouw kermis erbij staat en deel je herinneringen!

Wijnballen, suikerspinnen en

attracties

Unieke draai

De kermis in het dorp zorgt bij velen voor opwinding en magie. Elke plaats geeft er zijn unieke draai aan, maar overal blijft de kermis een prachtig moment van ontmoeting en plezier. 

Neem bijvoorbeeld de kermis in Goirle, waar traditioneel op zondag een kermisconcert plaatsvindt. Regent het? Dan wordt het concert op de botsautobaan gegeven. Of de kermis in Luyksgestel waar de kermisdinsdag in het teken van het 'repen' staat, waarbij deelnemers met een grote ring aan een stok een parcours afleggen. 

In Breda was de kermis van oudsher een jaarmarkt waar “wat ongewoon en zonderling was altijd kon rekenen op belangstelling”, zoals het “schaep met twee hoofdden en ses voeten”. Een ander voorbeeld is de kermis in Berkel-Enschot waar op de maandag tijdens de kermis de Ronde van Berkel wordt gereden.

Zo kent iedere plaats zijn eigen tradities en gebruiken.

Kermistradities en gebruiken

De vele kermisbeelden op BrabantinBeelden laten de ontwikkelingen van de kermis in Brabant zien, die in de Middeleeuwen begon als een religieus feest rond de kerk, maar in de 18e en 19e eeuw uitgroeide tot een levendig evenement met straattheater en verschillende attracties. 

Na de Tweede Wereldoorlog kreeg de kermis zijn moderne uitstraling, met mechanische attracties met klinkende namen zoals de Mega Swing, het Reuzenrad of de Cake Walk. Andere attracties zijn de laatste jaren juist zo goed als verdwenen van de kermis, denk aan het vlooiencircus, spookhuis, poppentheater, variété en attracties met mensen en dieren.

Mensen die op de kermis staan

Kermis is natuurlijk onlosmakelijk verbonden met de mensen die op de kermis staan. Vaak zijn dit echte kermisfamilies, waarvan hun naam minstens zo bekend is als hun attractie. Zo is Gilbert Stuy een van de kermisexploitanten die zijn ervaringen met kermis als familiewerk vertelt, generatie na generatie, en zijn herinneringen aan de reizende school deelt.

Bekijk de Brabantse kermis van toen

Meer nieuws

Reacties

Wendy Bouman-Reuser zei op 17 juli 2026 om 18:17

Mijn zus en ik (wonend in Lunteren) gingen ieder jaar in de herfstvakantie logeren bij mijn oma in Rosmalen. Zij spaarde het hele jaar door kwartjes in een spaarkoker verstops in het keukengordijn (dat was haar diefstalpreventie). we liepen dan iedere dag in de middag een keer en in de avond een keer naar de kermis aan de andere kant van het dorp. Ze had dan een boterhammenzakje met kwartjes mee waarmee we bij de wijzers speelden en later ook het spel waar we ballen moesten rollen in gaatjes. We spaarden de hele week punten, zodat we aan het einde van de week een pluche dier konden uitzoeken. Soms namen we ook de peijs bij de wijzers: de trekrotjes (steevast met te korte touwtjes) en de kuststof dierenbeeldjes. Oma zelf was ook fan van de wijzers en van de loterij waar ze steevast won. Pas achteraf realiseerden we ons dat ze voor een dame op leeftijd best actief was om met twee kleine kinderen twee keer per dag dan eind te lopen.

Reageer

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.