Overslaan en naar de inhoud gaan
Brabant in Beelden
Zoeken
In verhalen, nieuws, films en foto’s

Luciferindustrie in Eindhoven

Wie vandaag door Eindhoven wandelt, ziet een moderne stad vol technologie, design en innovatie. Maar anderhalve eeuw geleden was het juist een kleine, snel groeiende industriestad waar een heel andere sector het vuur aanwakkerde: de luciferindustrie. 

Vanaf 1870 speelde Eindhoven een hoofdrol in de Nederlandse productie van lucifers, een verhaal dat begint met het bedrijf Mennen & Keunen.

Het was bankier Christiaan Mennen die samen met zijn zwager Everardus Keunen in 1870 de eerste grote Nederlandse luciferfabriek oprichtte aan de Bergstraat. De timing was gunstig. De lucifer, een Zweedse uitvinding uit 1844, begon net aan populariteit te winnen. 

De perfecte omstandigheden

Eindhoven bleek een ideale locatie: de streek beschikte volop over populierenhout en goedkope arbeidskrachten. De invoering van rode fosfor maakte de lucifer bovendien veiliger, waardoor het product werd verkocht als Safety Matches, vaak met expliciete verwijzing naar het Zweedse patent.

Hoogtijdagen begin 1900

Luciferfabriek Mennen & Keunen

Binnen 15 jaar

Van 200 naar 900 medewerkers

De fabriek floreerde onmiddellijk. Waar er in het eerste jaar zo’n 200 mensen werkten, waren dat er in 1885 al 900. Een deel van het werk vond nog plaats in huisnijverheid, een typisch onderdeel van de industriële overgangsperiode. De kleurrijke spanen luciferdoosjes met molenillustraties, beter bekend als molenlucifers, werden een bekend product.

Eindhoven trok al snel meer luciferproducenten aan. In 1880 kwam Vissers & Langemeijer erbij, gevestigd aan de Vestdijk, maar amper vier jaar later werd het bedrijf ingelijfd door Mennen & Keunen. De groei van de industrie leidde uiteindelijk tot overcapaciteit. Om de markt te stabiliseren, bundelden vier fabrieken – in Eindhoven, Deventer, Amersfoort en Apeldoorn – in 1887 hun krachten in de Vereenigde Nederlandsche Lucifersfabrieken (VNLF). Binnen enkele jaren bleven alleen de Eindhovense productieafdelingen over.

Grote impulsen

In de 20e eeuw

Rond 1920 kreeg de industrie opnieuw een grote impuls door de Zweedse ondernemer Ivar Kreuger, die wereldwijd luciferfabrieken opkocht en zo ook de Nederlandse fabrieken verenigde in de Vereenigde Hollandsche Lucifersfabrieken (VHLF). Uiteindelijk belandde vrijwel de gehele sector onder de vlag van Swedish Match.

Einde van een tijdperk

Het laatste hoofdstuk van de Nederlandse luciferproductie speelde zich af in Eindhoven zelf. Hoewel er in 1967 nog een moderne fabriek werd geopend, werd de productie op 31 december 1979 voorgoed stopgezet. Sindsdien worden er in Nederland geen lucifers meer gemaakt.

Vandaag herinnert slechts één indrukwekkende hal aan de Vestdijk aan dit vurige verleden. De voormalige fabriekshal, met originele gietijzeren pilaren en verweerde muurschilderingen, staat op de nominatie om als industrieel monument behouden te blijven. Daarmee blijft het verhaal van Eindhoven als luciferstad voortleven — als een vonk die de industriële ontwikkeling van de stad op gang bracht.

Manon van der Linden - Kitslaar BiB
Door Manon van der Linden - Kitslaar
op 14 januari 2026
Reageren
7

Reacties

Harry Bouwman zei op 22 januari 2026 om 16:15

Leuk verhaal. weet je dat de heer Keunen deel uitmaakte van een familie van Eindhovense fabrikanten die linnenfabrieken, bierbrouwerijen e.d. in bezit hadden. Hij is van de koude kant van de familie Van der Harten en Kerssemakers. Ik heb daar zelf 'onderzoek' naar gedaan.Een vande Kerssemakers heeft nog met Van Gogh geschilderd.

BiB Hilde zei op 23 januari 2026 om 09:02

Leuk om te weten! Bedankt voor de aanvulling Harry. 

Marc Busio zei op 23 januari 2026 om 11:31

Tsja, die fabriekshal aan de Vestdijk, veel bezoekers aan het regionaal archief in de naastgelegen Raiffeisenstraat zullen hem wel kennen, maar zich niet gerealiseerd hebben dat er ooit lucifers geproduceerd werden. Het gebouw heeft ook nog dienst gedaan als parkeergarage van het hotel dat aan er tegen aangebouwd staat en aan de Vestdijk ligt. Daarbij is de industriele uitstraling slechts gedeeltelijk verloren gegaan en het object is daarom zeker het behouden waard. Maar ja, vind er maar eens een nieuwe bestemming voor. Nu er in de regio Eindhoven zeer ambitieuze woningbouwplannen zijn, zou het toch mogelijk moeten zijn om hier iets moois van te maken. Er naast ligt nog een grote parkeerplaats die je hier ook gedeeltelijk voor zou kunnen benutten zodat het als totaalproject rendabel gemaakt zou kunnen worden. Het zou mooi zijn als zoiets zou kunnen lukken, want fraaie Philipsfabrieken zijn er nog volop in Eindhoven, maar uit de begintijd van haar industriele ontwikkeling resteert maar heel weinig. Dat werd tot nu toe wel enigszins gecompenseerd door een interessante wandelroute langs plekken waar die tientallen eerste fabrieken (textiel, sigaren, leer en lucifers) ooit gestaan hebben.

Sytze zei op 23 januari 2026 om 13:06

Mooi verhaal! Waar lagen die fabrieken nog meer in Eindhoven? Waar is de fabriek op de luchtfoto? Welk nummer op de Vestdijk?
Bij de wandeling bij de volmolen in Waalre wordt ook over de luciferindustrie gesproken. Kwamen de populieren vooral daarvandaan of uit de hele streek? Was er concurrentie om hout met de klompenindustrie?

Marc Busio zei op 23 januari 2026 om 18:11

De fabriek van Vissers & Langemeyer bevindt zich achter het pand met adres Vestdijk 23, maar is alleen zichtbaar vanaf de Raiffeisenstraat die daar op de Vestdijk uitkomt.
De fabriek van Mennen & Keunen bevond zich op het terrein dat wordt omsloten door Bergstraat, Kleine Berg en Grote Berg. Dat staat ook nu nog bekend als Luciferterrein en gaat ontwikkeld worden (zie website resnovamonumenten). In tussen de panden Kleine Berg 26 en 30 is nu nog een poort zichtbaar die naar dit fabrieksterrein voerde.
De fabriek van Molen lucifers stond aan de Lijmbeekstraat (Woensel) en de luchtfoto is genomen in de richting waar nu de Boschdijk loopt.

BiB Mariët zei op 26 januari 2026 om 21:09

Bedankt Marc, voor jouw informatie over deze panden en hun ligging. Hopelijk komt jouw idee over het bouwen van woningen in de fabriekshal aan de Vestdijk ooit tot uitvoering. 

BiB Manon zei op 27 januari 2026 om 09:10

Ze beginnen in april met de ontwikkeling van het VDMA-terrein, dus hopelijk dan ook snel met die woningen!

Reageer

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.