Overslaan en naar de inhoud gaan
Brabant in Beelden
Zoeken
In verhalen, nieuws, films en foto’s
vluchtelingen

Belgische vluchtelingen

De eerste wereldoorlog staat in veel landen nog steeds bekend als La Grande Guerre of De Grote Oorlog.

Nederland was neutraal en heeft in deze periode daarom minder verlies en strijd gekend dan andere landen. Toch waren de gevolgen van de oorlog ook hier duidelijk zichtbaar, bijvoorbeeld in de honderdduizenden vluchtelingen die ons land overspoelden.

duizenden op de vlucht

De grens over

Neutraal? Leuk geprobeerd

Ook België was officieel neutraal tijdens de Eerste Wereldoorlog, maar toen het land weigerde om het Duitse leger toegang te geven tot Frankrijk werd het zonder pardon binnengevallen. Meteen na de inval op 4 augustus 1914 kwam er een vluchtelingenstroom op gang naar Nederland, die nog vele malen vergrootte na de val van Antwerpen op 10 oktober datzelfde jaar. Er wordt geschat dat er toen meer dan een miljoen Belgen naar Nederland trokken, waarvan de helft naar Noord-Brabant.

Zo werd Bergen op Zoom, dat slechts 16.000 inwoners telde, overspoeld door 100.000 Belgische vluchtelingen. Zoveel mensen konden niet opgevangen worden in de huizen, dus de eerste dagen sliepen veel van hen noodgedwongen in weilanden of op straat.

opvang voor tienduizenden mensen

Belgische dorpen

Toen het begin van de heftige strijd na een paar maanden voorbij was, keerden veel van hen al snel terug naar huis. Toch bleven er de rest van de oorlog ongeveer 105.000 van de zuiderburen in ons land. Om deze mensen op te vangen (en onder controle te houden) werden bewaakte opvangkampen opgericht die over heel Nederland verdeeld waren. In Brabant waren er kampen in Bergen op Zoom, Roosendaal, Tilburg, Baarle-Nassau en Uden.

De barakken waarin de Belgen woonden waren koud en tochtig en er waren slechte sanitaire voorzieningen. Ook het Nederlandse eten, zoals snert, vonden velen een kwelling

Het verblijf in deze "Belgische dorpen" kan niet heel aangenaam zijn geweest, ondanks de kerk, het postkantoor, het ziekenhuis en in sommige gevallen zelfs een frietkraam die het bijna tot een echt dorp maakten. De barakken waarin de Belgen woonden waren koud en tochtig en er waren slechte sanitaire voorzieningen. Ook het Nederlandse eten, zoals snert, vonden velen een kwelling. Geen wonder dat de meesten van hen heel graag naar huis wilden.

Eindelijk terug naar huis

De oorlog is voorbij

Na het tekenen van de Wapenstilstand op 11 november 1918 keerden de meeste mensen terug naar hun vaderland en werden de kampen afgebroken. In januari en februari 1919 keerden de laatste bewoners per trein terug naar België.

BiB
Door Kaya van Dun
op 25 september 2020
Reageren
2

Reacties

Marianne de Hoogh-Andriessen zei op 19 maart 2021 om 20:38

In de Martinuskerk in Halsteren werden zo'n 220 Belgische vluchtelingen opgevangen. Daarbij was een groepje kleine kinderen die hun ouders kwijt waren. Er hing ooit een foto van die kinderen in de kerk. Wie schetst mijn verbazing toen een Belgische vriendin mij die foto in de Gazet liet zijn ( 2014). Het kleinste jongentje, wat toen nog niet kon lopen, vertelde zijn verhaal daarin. Hij had een ijzeren harnasje om zo bleek en zijn moeder had haar heup fors geblesseerd omdat ze dat jochie heel de tijd moest dragen. Ze had haar kindje meegegeven aan mensen die met paard en wagen waren. Hij was afgegeven in Halsteren. Jochie van toen had die foto in zijn bezit en was erg oud mogen worden. Na een tijd zijn alle kinderen op de foto met hun ouders herenigd.
Ik vond dit zo bijzonder omdat ik me vaak afgevraagd had hoe het met die kinderen afgelopen was.

BiB Kaya zei op 22 maart 2021 om 09:33

Bedankt voor je reactie Marianne, wat een mooi verhaal. Ik kan me voorstellen dat je je iedere keer als je de foto zag hebt afgevraagd hoe het met die verloren kinderen was afgelopen. Hoe bijzonder dat je er dan na zoveel jaren per toeval achter bent gekomen dat ze allemaal met hun ouders herenigd zijn, en dat alles goedgekomen was.

Reageer

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.