Kermis in Breda

De kermis is al eeuwenlang een geliefde traditie in Brabant. Wat ooit begon als een jaarmarkt of religieus feest, groeide uit tot een kleurrijk volksvermaak dat jong en oud samenbrengt. Of je er nu komt voor reuzenrad en schiettent, voor de verse oliebollen of zo'n plakkerige suikerspin, of gewoon om vrienden te ontmoeten.

Iedere plaats geeft er zijn eigen draai aan, maar overal is de kermis een moment van ontmoeting en plezier. Op deze pagina laten we beelden zien van Breda, waar van oudsher verschillende kermissen werden gehouden. Zo had je de Voorjaars- of Pinksterkermis en de Najaars- of Allerheiligenkermis. Die laatste wordt in oktober gehouden op het Chasséveld, en ook op het Schoolakkerplein in het Ginneken is er kermis, maar dan in de zomer. Het is een feest voor jong en oud, met attracties, spellen en gezelligheid!

Strooibiljet voor een toneelvoorstelling in de groote tent, naast de kraan, bij de vischmarkt, tijdens de najaarskermis, Breda 1839 (bron: collectie Stedelijk Museum Breda nr. ST04078)

Publiek in de rij voor een kermisattractie op het Chassé-terrein, Breda 1905-1910 (foto: Frans Klep, collectie Stedelijk Museum Breda nr. ST18039)

Veel publiek bij de draaimolen op de kermis, Breda 1910-1920 (foto: collectie Stedelijk Museum Breda nr. GT00402)

"De vermakelijkheden ontbraken wel niet, maar de kermis was toch in de eerste plaats een jaarmarkt, waar men allerlei dingen kon kopen die anders niet of in niet zo ruime sortering te verkrijgen waren."

uit: 'Kermisattractie en toneelvoorstellingen in de zeventiende en achttiende eeuw', Dr. J.L.M. de Lepper in Jaarboek De Oranjeboom nr. 28 (1975), collectie Stadsarchief Breda.

"Wat ongewoon en zonderling was, kon altijd rekenen op belangstelling. Het 'schaep met twee hoofdden en ses voeten' (1620), het 'paert met acht beenen' (1683) [...] Abnormale mensen bleven interessant. De man zonder armen (1670 en 1681), de man zonder armen en en benen (1767) en de juffrouw zonder handen (1785) waren altijd goed voor een vertoning."

Breda vroeger

Kermis op film

Kermis op het Schoolakkerplein in Ginneken, 1930-1935.

Beeld: Haghefilm, collectie Stadsarchief Breda nr. F0015 / muziek: Circus Waltz - Silent Film Light van Kevin MacLeod (incompetech.com) is gelicentieerd onder een Creative Commons Attribution 4.0-licentie.

Meer kermisfilms en achtergrondinformatie over de kermis van toen vind je in het verhaal Brabantse kermis op de kaart.