Overslaan en naar de inhoud gaan
BrabantinBeelden
Oh, kom er eens kijken

Oh, kom er eens kijken

Als er een feest is waarbij tradities en gebruiken een grote rol spelen is het Sinterklaas wel.

Al sinds de middeleeuwen wordt er in Nederland een vorm van het Sinterklaasfeest gevierd. Tradities veranderen door de jaren, maar wist je dat sommige dingen zoals pakjesavond en ingepakte cadeautjes pas een recente toevoeging zijn aan ons Sinterklaasfeest?

de naamdag van Sint-Nicolaas: 6 december

Heerlijk ochtendje?

Sinterklaas bij de familie van der Meulen in de jaren 50

De naamdag van Sint-Nicolaas is 6 december (overigens niet zijn verjaardag, maar zijn sterfdag) en vroeger werd het Sinterklaasfeest ook op die dag gevierd. Als kinderen 's ochtends wakker werden, kwamen ze in pyjama naar de woonkamer en stonden er cadeautjes. Sinterklaas was langs geweest!
Geen heerlijk avondje dus, maar meer een heerlijk ochtendje, zoals je kunt zien in de bovenstaande video van de familie van der Meulen.

sinterklaas

Sinterklaas bij de familie School. Reek, ca. 1965

Al vanaf de vijftiende eeuw zijn er verhalen waarbij er de avond ervoor schoenen werden klaargezet om de geschenken te ontvangen. Zo moet het Sinterklaasfeest langzaam naar de avond voorafgaand aan zijn naamdag verschoven zijn: de avond van 5 december. Eigenlijk is dat niet zo gek, als je bedenkt dat familie en gezelligheid een steeds belangrijker onderdeel van het feest werden. Een avond waarin je uren de tijd hebt voor elkaar en in het donker samen kunt zijn, past daar beter bij dan een viering in de ochtend, waarna weer overgegaan moet worden tot de orde van de dag.

Sinterklaas heeft op de tafel gereden

Cadeaus zonder inpakpapier

Cadeaupapier is nog zo'n recente toevoeging aan het feest. Het is je misschien al opgevallen in de bovenstaande video: de cadeaus staan zonder verpakking op tafel. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd het gebruikelijk om sinterklaasgeschenken in te pakken en verschijnt het eerste sinterklaaspapier. Tot zeker midden jaren 60 stalden veel gezinnen de cadeaus samen met snoepgoed onverpakt uit op tafel, alsof het een mooie etalage was. "Op de tafel rijden" werd het in Brabant ook wel genoemd, dat deed de goedheiligman dan in de nacht van 5 op 6 december. Kinderen kregen vaak een eigen hoekje van de tafel en gingen meteen spelen met de cadeautjes die ze kregen.

sinterklaas

Onverpakte cadeaus uitgestald bij de haard: Sinterklaas bij Cees en Narda Legius. Best, 1925

In de video van de familie van der Meulen zien we veel verschillende cadeaus op de tafel staan: poppen, een leesplankje en ander speelgoed, snoepgoed zoals taaitaai poppen en ook meer praktische cadeaus zoals een paraplu en nieuwe schoenen.

Dat we juist filmbeelden hebben van een Sinterklaasviering bij een familie waar veel cadeautjes uitgedeeld worden is geen verrassing: het is logisch dat een familie met een filmcamera een rijkere familie dan gemiddeld is. Het zal er zeker niet precies zo aan toe zijn gegaan in alle gezinnen, maar Sinterklaas was wel een feest voor rijk en arm. In de armere milieus kregen kinderen vaak fruit zoals een sinaasappel, of eenvoudige zelfgemaakte cadeaus.

Sint bij kindertehuis Huize Sint Agnes in 1956

Hoog bezoek

BiB
Door Kaya van Dun
op 19 november 2020
Reageren
2

Reacties

Rien Pijnenburg zei op 26 februari 2021 om 11:32

Deze aflevering is fantastisch leuk om te lezen en te bekijken.

BiB Mariët zei op 26 februari 2021 om 13:45

Wat leuk om te lezen, Rien, dat je er zo van genoten hebt. Als je je herinneringen aan deze tijd nog met ons wilt delen, dan kan dat zeker !

Reageer

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.