Op de gevels prijken exotische namen als 'Verre oosten', 'Lotus' of simpelweg 'Azië', omlijst door Chinese tekens en accenten in rood en goud. En in vrijwel ieder dorp en in elke stad zit er minstens een. Het Chinees-Indische restaurant hoort dan ook al decennialang net zo bij het Brabantse straatbeeld als de kerk en de snackbar.
Voor veel Nederlanders was de komst van het Chinees-Indische restaurant in de straat een eerste kennismaking met uit eten gaan en met eten afhalen. Hoe dat zit, en hoe het is om als geboren en getogen Brabantse op te groeien als kind van de uitbaters van een Chinees-Indisch restaurant, daarover gaat de podcast Vanavond halen we Chinees.
Wanneer at jij voor het laatst Chinees? Of is het afhalen van babi pangang en foe yong hai echt iets van vroeger? In de podcast van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) hoor je het verhaal van Julie Ng wiens ouders een Chinees-Indisch restaurant in Sint-Oedenrode hadden. Want al die jaren dat jij naar de Chinees ging, bleef er iets voor jou verborgen. Een onbekend, heftig verhaal.
Ook legt Julie, samen met podcastmaker Marilou Nillesen, uit waarom de Chinees-Indische keuken onmisbaar Nederlands erfgoed is geworden. Een podcast over de zachte G in babi pangang.
"Als kind haalden we wekelijks eten bij de Chinees. Ik herinner me het wachten op plastic stoelen, de rode lampionnen en exotische geuren, en de kalender die je kreeg aan het einde van het jaar. De Chinees was een plek waar het leek alsof je even in een andere wereld was. En tegelijk was het heel vertrouwd."
BHIC-medewerker en podcastmaker Marilou Nillesen
Na een dag vissen op de Noordzee uit eten in een Chinees restaurant, plaats onbekend 1979
beeld: A. Blokker ('s-Hertogenbosch), collectie BHIC nr. BLOKKER-08
Na de Tweede Wereldoorlog en de onafhankelijkheid van Indonesië komen veel militairen en Indische Nederlanders terug naar Nederland. Zij missen de Indische keuken en Chinese restauranthouders zien hier een kans. Ze nemen koks met een Indische achtergrond in dienst en voegen gerechten als saté en nasi goreng toe aan hun menukaarten.
De gerechten in hun restaurants worden bovendien aangepast aan de Nederlandse eetgewoonten: grotere porties en minder pittig. De Chinese, de Indische én de Nederlandse cultuur komen hier samen; het Chinees-Indische restaurant is geboren. Hun aantal stijgt vanaf dan snel en de menukaart blijft zich ontwikkelen.
"Ze zeggen vaak dat in elk dorp drie dingen te vinden zijn: een kerk, een snackbar en een Chinees-Indisch restaurant, en ergens klopt dat ook wel. [...] Voor veel Nederlanders was het eten bij een Chinees-Indisch restaurant de eerste ervaring om überhaupt uit eten te gaan."
Regisseur Julie Ng in de BHIC-podcast Vanavond halen we Chinees
De Chinees-Indische keuken, met typische gerechten die aangepast zijn aan de Nederlandse smaak, zoals babi pangang, wordt langzaam maar zeker een blijvend onderdeel van onze samenleving. En een zichtbare en zekere factor in het Brabantse straatbeeld, net als het frietje met en de snackbar.
Wil je meer weten over de geschiedenis van het Chinees-Indische restaurant in Brabant en het verhaal van Julie Ng? Luister dan naar de podcast Vanavond halen we Chinees van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) en bekijk de documentaire Meer dan babi pangang van Julie over het restaurant van haar ouders in Sint-Oedenrode.
